Το πλήθος – μια μελέτη του λαϊκού νου

Τα Πλήθη, αναμφίβολα, είναι πάντα α-συνείδητα, αλλά αυτή ακριβώς η έλλειψη συνείδησης είναι ίσως ένα από τα μυστικά της δύναμής τους. Στο φυσικό κόσμο (στη φύση) όντα που διέπονται αποκλειστικά από το ένστικτό τους καταφέρνουν πράξεις των οποίων η θαυμαστή περιπλοκότητα μας αφήνει άναυδους.

Η Λογική είναι ένα χαρακτηριστικό της ανθρωπότητας υπερβολικά πρόσφατο και εξακολουθεί να είναι πολύ ατελές για να μας αποκαλύψει τους νόμους του ασυνείδητου, και ακόμα περισσότερο για να πάρει τη θέση του. Ο ρόλος του ασυνείδητου σε όλες τις πράξεις μας είναι τεράστιος, και ο ρόλος της Λογικής πολύ μικρός. Το ασυνείδητο λειτουργεί σαν μια δύναμη η οποία παραμένει άγνωστη.

crowd

Όλοι οι πολιτικοί μας οικονομολόγοι διαθέτουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο, καθώς είναι οι περισσότεροι καθηγητές ή ακαδημαϊκοί. Όμως δεν υπάρχει ούτε μια ερώτηση γενικής φύσεως για την οποία να έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν. Η εξήγηση είναι ότι η επιστήμη τους δεν είναι παρά μόνο μια πολύ εξασθενημένη μορφή της καθολικής άγνοιας μας. Όσον αφορά τα κοινωνικά προβλήματα – θέματα, λόγω του αριθμού των αγνώστων μεταβλητών που εμπεριέχουν, όλοι οι άνθρωποι είναι ουσιαστικά, εξίσου ανίδεοι.

Κατά συνέπεια, ακόμη κι αν το εκλογικό σώμα αποτελούταν αποκλειστικά από άτομα πλήρη επιστημονικών γνώσεων, οι ψήφος τους δεν θα ήταν καθόλου καλύτερη από αυτή η οποία υφίσταται προς το παρόν. Θα καθοδηγούνταν (η ψήφος τους) κατά κύριο λόγο από τα συναισθήματα τους και επί μέρους από το πνεύμα (τη λογική) του κόμματός τους. Δε θα γλυτώναμε καμία από τις δυσκολίες που έχουμε τώρα να αντιμετωπίσουμε, και σίγουρα θα αντιμετωπίζαμε την καταπιεστική τυραννία των καστών (της κάστας δηλαδή των τεχνοκρατών – διανοουμένων).

Είτε το δικαίωμα ψήφου των μαζών περιορίζεται με κάποιο τρόπο είτε αφορά στο γενικό πληθυσμό, είτε ασκείται στο πλαίσιο μιας δημοκρατίας είτε μιας μοναρχίας, είτε πρόκειται για τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, ή την Ισπανία, το αποτέλεσμα της ψήφου είναι παντού το ίδιο: εν κατακλείδι, είναι η έκφραση των ασυνείδητων προσδοκιών και των αναγκών του έθνους.

Σε κάθε χώρα, οι μέσες απόψεις όσων εκλέγονται αντιπροσωπεύουν την ιδιοφυΐα και το πνεύμα του έθνους, και δεν θα συμβεί να μεταβάλλονται αισθητά από τη μια γενιά στην άλλη.

Πηγή: The Crowd: A Study of the Popular Mind, του Gustave Le Bon (μετάφραση Ρ.Μ)

http://www.gutenberg.org/ebooks/445