Μυστήριο με τρεις offshore εταιρείες και ένα δάνειο που χορήγησε η Proton

του Τ. Τέλλογλου

Τους τελικούς δικαιούχους 3 υπεράκτιων εταιρειών που συμμετείχαν με 82 εκατ. ευρώ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς αναζητούσε από τον Μάρτιο του 2011 η διεύθυνση εποπτείας της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ), χωρίς ωστόσο να πάρει ποτέ απάντηση για το ποιοι ήταν. Σύμφωνα με το παράρτημα του πορίσματος της ΤτΕ για την Proton, που βρίσκεται στην κατοχή της «Κ», οι εταιρείες των νησιών Κεϊμάν, Ausum 2010, Auriflex και Trapezium, είχαν ιδρυθεί στο τέλος του 2010, με αντικείμενο της δραστηριότητάς τους τη συμμετοχή τους στο μετοχικό κεφάλαιο άλλων εταιρειών για επενδυτικούς σκοπούς.

Στο χρονικό αυτό σημείο (Ιανουάριος του 2011) οι τρεις εταιρείες κατείχαν 28,7 εκατ. μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς και με δάνειο της τράπεζας Proton, που εγκρίνεται εσπευσμένα, σύμφωνα με την έκθεση των ελεγκτών της ΤτΕ, αποκτούν άλλα 69 εκατ. μετοχών της ίδιας τράπεζας. Η έγκριση και εκταμίευση των δανείων γίνεται μέσα σε ένα διήμερο (20, 21/1/2011). Περίπου 69 εκατ. κατευθύνονται στην επένδυση (1 ευρώ/μετοχή), ενώ 2,54 εκατ. ευρώ καταβάλλονται προς την εταιρεία ΒΟΥΚΟΛΕΩΝ int. από τις τρεις πιστούχους.

Στις παρατηρήσεις της η εποπτική αρχή σημειώνει ότι η καταβολή στη ΒΟΥΚΟΛΕΩΝ δεν μπορεί να αποτελεί «έξοδα διαχείρισης», καθώς συμβόλαιο διαχείρισης εμφανίζεται με μία άλλη εταιρεία, τη Hellenic Alternative Management. O Ι. Ρ., που διαχειρίζεται την τελευταία και φαίνεται ότι υπογράφει εκ μέρους της ΒΟΥΚΟΛΕΩΝ. Η ΤτΕ ζήτησε να μάθει τα πραγματικά στοιχεία του τελικού δικαιούχου αυτής της εταιρείας χωρίς ωστόσο αποτέλεσμα.

Οι ελεγκτές της ΤτΕ παρατηρούν ότι η Proton δεν τήρησε τον κανόνα know your customer (γνώριζε τον πελάτη σου) αρνούμενη μέχρι τέλους να αποκαλύψει τα ονόματα των τελικών δικαιούχων των τριών υπεράκτιων εταιρειών και της ΒΟΥΚΟΛΕΩΝ. Οι εν λόγω χρηματοδοτήσεις (αμοιβαίων κεφαλαίων, χρηματιστηριακών εταιρειών, για αγορά τίτλων) συνιστούν παραβίαση της πιστωτικής πολιτικής της τράπεζας, όπως θα συνέβαινε και για οποιοδήποτε άλλο πιστωτικό ίδρυμα. Και εδώ τίθεται το όχι λιγότερο σημαντικό ερώτημα, σχετικά με το αν τα κεφάλαια αυτά προήλθαν από την Proton ή ήταν προϊόν «διευκόλυνσης» από άλλη τράπεζα στη διατραπεζική αγορά εν γνώσει μάλιστα του πού επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν;

Δύο παρατηρήσεις επί της συναλλαγής:

1ον) Η Τράπεζα χρηματοδοτεί με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους αυτά τα δάνεια, διασφαλίζοντας ένα περιθώριο επιτοκίου της τάξης μόλις του 0,8%. Επί της ουσίας χρηματοδοτεί και τους τόκους και το ενέχυρο, πράγμα που κάνει την ΤτΕ να διαπιστώσει «ιδιαίτερα ευνοϊκή μεταχείριση των πιστούχων».

2ον) Δίνεται η δυνατότητα αποπληρωμής του δανείου στη λήξη χωρίς να προβλέπεται «λειτουργική πηγή αποπληρωμής», πράγμα που καθιστά την πίστωση ακόμα περισσότερο αβέβαιη, όπως παρατηρεί η ΤτΕ, «καθώς στηρίζεται αποκλειστικά στην πώληση των μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς, που όμως μακροχρόνια κρίνεται αβέβαιη».

Σημειώνεται ότι μία σειρά θυγατρικών των τριών υπεράκτιων εταιρειών στον Παναμά και την Κύπρο κατείχαν τα 28 εκατ. των μετοχών που ενεχυριάστηκαν. Πρόκειται για παναμέζικες και κυπριακές εταιρείες, τρεις από τις οποίες έχουν απασχολήσει τις αρχές μετά από καταγγελία υπαλλήλου της Τράπεζας Πειραιώς, που είχε απολυθεί το 2007 για κατάχρηση 43 εκατ. ευρώ (δεν έχει δικαστεί ακόμα), χωρίς όμως να προχωρήσει η έρευνα αυτή. Η πρώην υπάλληλος εκλήθη να δώσει εξηγήσεις στις αρχές Νοεμβρίου 2011, μετά από δημοσιεύματα σε ιστότοπο και μήνυση στελέχους της Τράπεζας Πειραιώς «για εκβιασμό». Στην καταγγελία της η πρώην υπάλληλος υποστήριζε ότι οι τρεις –μεταξύ άλλων– εταιρείες είχαν δανειοδοτηθεί από την Τράπεζα Πειραιώς και στη συνέχεια τα δάνειά τους είχαν «αναδιαρθρωθεί».

Μία άλλη εταιρεία που απασχολεί τους ίδιους ελεγκτές η Cyprus properties and Holdings με έδρα τα νησιά Κεϊμάν, που συνδέεται με την εταιρεία Sciens Special Situations Master Fund, παίρνει δύο μέρες πριν από την Πρωτοχρονιά του 2011, δάνειο 35 εκατ. ευρώ που εκταμιεύεται μέσα σε μία μέρα. Η ΤτΕ επισημαίνει, ωστόσο, ότι το επίσημο εισηγητικό γίνεται με δύο μήνες καθυστέρηση σε σχέση με την εκταμίευση. Η Sciens, σύμφωνα με τους ελεγκτές, είναι θυγατρική κατά 62% της Sciens Διεθνών Συμμετοχών, δηλαδή μιας άλλης εταιρείας, που συνδέεται με τον Ι. Ρ. Η ΤτΕ σημειώνει ότι ο ακριβής σκοπός της χρηματοδότησης δεν είναι γνωστός.

Αμφισβητούμενες δανειοδοτήσεις

Η πώληση των περιουσιακών στοιχείων με τα οποία θα καλύπτονταν το δάνειο της Sciens προέρχεται από την εκτίμηση της ίδιας της εταιρείας και οι δανειακές ροές του fund στηρίζονται στη γενική ρευστότητα του ήδη υπερδανεισμένου ομίλου Sciens, όπως σημειώνει η ΤτΕ. Τελικός δικαιούχος της Cyprus (δικαιοδοσία Κέιμαν) είναι το Fund Sciens.

Μια άλλη εταιρεία του ίδιου συγκροτήματος, η Ζ ΜΑΝ Cyprus (κυπριακή), δίνει μηδενικά μερίσματα τα δύο τελευταία πριν από την δανειοδότησή της χρόνια και δανειοδοτείται από την Ρroton από το 2007, έχοντας ρυθμίσει δύο φορές το δάνειό της κι έχοντας ένα υπόλοιπο χρηματοδότησης, στο τέλος Μαρτίου του 2011, ύψους 8,2 εκατ. ευρώ. Μία άλλη εταιρεία του ομίλου, η Sciens Διεθνών Συμμετοχών, που δεν είναι σε θέση να υποστηρίξει την αποπληρωμή των δανείων της (το ύψος του ενός είναι της τάξης των 70 εκατ. ευρώ) προς την Τράπεζα Πειραιώς, παίρνει βραχυπρόθεσμο δανεισμό 25 εκατομμυρίων ευρώ από την Proton. Συνολικά ο όμιλος, παρατηρεί η ΤτΕ, αυξάνει κατά 60 εκατ. ευρώ το 2010 τον δανεισμό του από την Proton, ενώ παράλληλα οι δανειακές του υποχρεώσεις, ύψους 22 εκατ. ευρώ, προς την Τράπεζα Πειραιώς που έληγαν το 2010, μετατίθενται για το 2011 και το 2013…

Πηγή: kathimerini.gr