Marfin: Όταν η τράπεζα δεν έχει τον Θεό της

του Κ. Βαξεβάνη

Η Τράπεζα Marfin και ο όμιλος MIG, υπό τον Ανδρέα Βγενόπουλο, χαρακτηρίστηκαν τα τελευταία χρόνια ως επενδυτικό θαύμα. Μεγάλες επενδύσεις, σχέσεις με επενδυτές του εξωτερικού, εξαγορά εταιριών και ένα εταιρικό προφίλ στηριγμένο στην προσωπική αντίληψη του ιδρυτή τους, που ήθελε να δείχνει πως δεν μοιάζει με κανέναν άλλο. Και δεν έμοιαζε. Μόνο
που το θαύμα κρατά τρεις μέρες. Τα προβλήματα στον όμιλο MIG είναι πια εμφανή. Οι συνδεδεμένες με τον MIG τράπεζες δεν έχουν την αίγλη που εμφάνιζαν και το ερώτημα –όπως για όλες τις τράπεζες– είναι αν έχουν και λεφτά.

Κι όμως, η Marfin Bank είχε προνομιακή σχέση με τον Θεό και τα θαύματα. Είναι η τράπεζα με ειδίκευση στη χρηματοδότηση μοναστηριών που γίνονται ξαφνικά επενδυτές. Δύο ιερά σκάνδαλα, ένα στη Μονή Εμαούς και βέβαια αυτό του Βατοπεδίου, προέκυψαν από μια επιχειρηματική δραστηριότητα με τις «ευλογίες» του Θεού και τη χρηματοδότηση από τις τράπεζες του ομίλου Marfin.

Του Κώστα Βαξεβάνη

Η αποκάλυψη του σκανδάλου του Βατοπεδίου από το «Κουτί της Πανδώρας», το 2008, ξεδίπλωσε τα επόμενα 4 χρόνια το κουβάρι μιας πολιτικοοικονομικής συνδιαλλαγής. Μια χούφτα μοναχοί, οι οποίοι αντικατέστησαν το Ευαγγέλιο με το μπλοκ επιταγών, κατάφεραν να εξασφαλίζουν δημόσια γη που δεν τους ανήκε και στη συνέχεια να την ανταλλάσσουν με ακριβά φιλέτα γης σε όλη την Ελλάδα. Γράφτηκαν χιλιάδες σελίδες για υπουργούς, το Μέγαρο Μαξίμου, τις offshore εταιρίες
που δημιουργήθηκαν για να τζογάρουν, αλλά ελάχιστα για μια οικονομική προϋπόθεση του σκανδάλου: τη σχέση με τις τράπεζες.

Αν δεν υπήρχαν οι τράπεζες, δεν θα υπήρχε σκάνδαλο Βατοπεδίου. Οι τράπεζες ήταν αυτές που έδωσαν τα πρώτα κεφάλαια στην ομάδα Εφραίμ για να αγοράσει ακίνητα. Και ο Άκης Τσοχατζόπουλος ήταν αυτός που «εκπαίδευσε» το Βατοπέδι στο πώς γίνονται οι αποτελεσματικές και κρυφές μπίζνες με τις offshore εταιρίες του. Οι τράπεζες Πειραιώς, Εμπορική και εκείνες του ομίλου Marfin δίνουν δάνεια στο Βατοπέδι, το οποίο ξεκινά το real estate.

Λίγο αργότερα, όμως, το παιχνίδι επεκτείνεται. Το Βατοπέδι, με τη δανειοδότηση της Marfin, παίρνει δάνεια με τα οποία αγοράζει ακίνητα, αλλά κυρίως μετοχές του ομίλου MIG. Είναι η εποχή της ευστάθειας των τραπεζών και βέβαια της ασυδοσίας και των κερδών τους. Τραπεζίτες πηγαινοέρχονται με ελικόπτερα στο Άγιο Όρος, παίρνουν κομποσκοίνια και αφήνουν συμβόλαια χρηματοδότησης.

Άκης ο «εκπαιδευτής»

Το 2007, η Ιερά Μονή Βατοπεδίου κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα επένδυση για μοναστήρι. Αγοράζει ένα κτίριο στην οδό Κηφισίας 7, έναντι έξι εκατομμυρίων ευρώ. Η αγορά γίνεται με δάνειο από την τράπεζα Marfin Egnatia Bank και πωλητής είναι η offshore εταιρία TORCASO. Σήμερα είναι γνωστό από την εισαγγελική έρευνα πως αποτελούσε μία από τις offshore
εταιρίες του Άκη Τσοχατζόπουλου, μέσω των οποίων γινόταν το ξέπλυμα χρήματος από μίζες με την αγοραπωλησία ακινήτων.

Η ανάληψη του δανείου από τη Marfin γίνεται με έξι επιταγές του ενός εκατομμυρίου. Πέντε από τις επιταγές (5 εκατομμύρια) κατατέθηκαν από τον Γιώργο Σαχπατζίδη σε λογαριασμό που διατηρούσε. Το ένα εκατομμύριο όμως αναλήφθηκε σε μετρητά από τον ίδιο. Η Marfin, αν και βλέπει πως το ένα εκατομμύριο προέκυπτε από επιταγές που είχε εκδώσει η ίδια για δάνειο, δεν θεωρεί αναγκαίο να ενημερώσει την Αρχή για την αντιμετώπιση ξεπλύματος μαύρου χρήματος, ότι δηλαδή ένα πρόσωπο τρίτο που δεν σχετιζόταν με τις εταιρίες πραγματοποίησε μια περίεργα μεγάλη ανάληψη.

Ένα χρόνο αργότερα, ο μοναχός Ευδόκιμος κάνει ανάληψη 500.000 ευρώ από λογαριασμό του Βατοπεδίου, χωρίς και πάλι να ενημερωθεί η Αρχή για το μαύρο χρήμα. Η περίεργη οικειότητα που φαίνεται από τις συναλλαγές Βατοπεδίου και Marfin στην υπόθεση που εμπλέκεται η offshore Τσοχατζόπουλου είναι ένα τμήμα των καλών τους σχέσεων.

Όπως πλέον έχει αποδειχθεί από το πόρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος, που προέκυψε μετά από αίτημα των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών που διερεύνησαν το σκάνδαλο Βατοπεδίου (και όχι με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως θα έπρεπε), από τις 30 Ιουνίου 2006 έως τις 8 Αυγούστου 2008 η Τράπεζα Marfin χρηματοδότησε τη Μονή Βατοπεδίου με 156,9 εκατομμύρια ευρώ σε δάνεια. Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι ένα μοναστήρι δανειοδοτείται σαν να είναι η μεγαλύτερη πετρελαϊκή επιχείρηση στη χώρα, αλλά το τι ακριβώς γίνονται τα δάνεια.

Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, τα 115 από τα 157 εκατομμύρια δίνονται για την αγορά μετοχών των εταιριών του ομίλου MIG. Δηλαδή οι τράπεζες που σχετίζονται με τον όμιλο MIG δανειοδοτούν το Βατοπέδι και τα χρήματα ανακυκλώνονται ως αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

Όλα καλά κι όλα ωραία

Τα δάνεια από τις τράπεζες του ομίλου Marfin μοιράστηκαν ως εξής:

– 30,2 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του MIG, που έγινε τον Ιούλιο του 2007. (Θα δούμε παρακάτω πώς ακριβώς έγινε αυτή η αύξηση των 5,2 δις.)

– 6,3 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν σε μετοχές του ΥΓΕΙΑ του ομίλου MIG.

– 4,79 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν σε μετοχές της Marfin Popular Bank, που αποτελούσε βασικό κομμάτι στο τραπεζικό σύστημα του MIG.

– 10,4 εκατομμύρια δόθηκαν για να αγοραστούν μετοχές της VIVARTIA, η οποία ήταν αντικείμενο εξαγοράς του MIG.

-4 εκατομμύρια δόθηκαν για συμμετοχή στην εταιρία Singular Logic, του ομίλου MIG.

– 600.000 πήγαν στην ΑΝΘΕΜΙΑΣ, εταιρία στην οποία συμμετείχε το Βατοπέδι και έπαιξε ρόλο στις ανταλλαγές.

– 21,7 εκατομμύρια εξόφλησαν προηγούμενα δάνεια σε τράπεζες του ομίλου Marfin.

– 22,7 εκατομμύρια δόθηκαν για αγορά επιπλέον μετοχών MIG.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η «επένδυση» 30 εκατομμυρίων σε μετοχές του ΟΤΕ. Το Βατοπέδι εμφανίζεται να αγοράζει μετοχές από 12.9.2007 έως 14.9.2007. Τις πουλάει αμέσως μετά τις εκλογές (20.9) και επενδύει τα λεφτά σε εταιρίες συμφερόντων του ομίλου. Το παιχνίδι με τις μετοχές δεν είναι άσχετο με την πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό.

Η μονή Βατοπεδίου παίρνει τα δάνεια με εγγυητή την κυπριακή Rassadel, η οποία τότε εμφανιζόταν ως εταιρία ιδιοκτησίας του Άθου Κοιρανίδη. Η εταιρία έχει μετοχικό κεφάλαιο μόλις 1.000 λίρες Κύπρου, αλλά εγγυάται τη δανειοδότηση 175 εκατομμυρίων. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, την εποχή εκείνη δεν διαθέτει καν νομιμοποίηση στην Ελλάδα.

Το Βατοπέδι εμφανίζεται να βάζει ως υποθήκη ακίνητα αξίας 40 εκατομμυρίων, ενώ για το υπόλοιπο ποσό (117 εκατομμύρια) μπαίνουν ως υποθήκη οι ίδιες οι μετοχές. Αυτό είναι μια διαδικασία που επιτρέπεται, αρκεί, σε περίπτωση πτώσης των μετοχών, ο δανειολήπτης να καλύπτει το ποσό της διαφοράς. Αυτό δεν έγινε ποτέ. Η τράπεζα, μέσα από ένα πλαίσιο δανειοδότησης που εμπεριείχε offshore εταιρίες και παράτυπες λειτουργίες, δημιούργησε πιστωτικό κίνδυνο. Οι μετοχές της Marfin έχουν απογειωθεί σε ποσοστό μεγαλύτερο από 92% και είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να αποπληρωθούν τα δάνεια που δόθηκαν με αυτό τον τρόπο. Η μαύρη τρύπα, την οποία δεν θέλησαν να ελέγξουν ούτε η Τράπεζα της Ελλάδος ούτε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ενδεχομένως να ριχτεί μέσα στο πηγάδι της υποτιθεμένης αστάθειας των τραπεζών που θα κληθούμε να πληρώσουμε όλοι, για να μην καταρρεύσουν οι τράπεζες.

Αρκεί να έχεις άδεια τράπεζας

Καμία από τις καταγγελίες ή τα δημοσιεύματα που έβαζαν θέμα λειτουργίας των τραπεζών δεν οδήγησε σε έλεγχο από τα θεσμικό όργανα. Όσα πορίσματα ελέγχου βγήκαν, ήταν αποτέλεσμα αιτημάτων από επιτροπές της Βουλής ή εισαγγελείς. Οι τράπεζες δεν ελέγχονται, αλλά και όταν ελέγχονται, οι ελεγκτές διατυπώνουν αμφιλεγόμενες εκφράσεις που «νομιμοποιούν» τους παραβάτες. Το κοινό μυστικό είναι ένα: να μην διαταραχτεί η «τραπεζική ευρυθμία» και να μην αρχίσουν να βγαίνουν τα άπλυτα στη φόρα. Ή, αλλιώς, μεταξύ κατεργαρέων… κοινές μετοχές.

Μία από τις πιο συνηθισμένες λειτουργίες που εμφανίζουν τις άδειες τράπεζες με γεμάτα ταμεία είναι οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Είναι γνωστό πως οι τράπεζες δανείζουν φίλιες εταιρίες ή πρόσωπα για να κάνουν αύξηση κεφαλαίου στις ίδιες τις τράπεζες, ανακυκλώνοντας ουσιαστικά αέρα. Χωρίς ίδια κεφάλαια, αλλά με τα λεφτά των καταθετών. Σε μια άλλη διαδικασία, οι τράπεζες δανείζουν εταιρίες συγγενών μετοχικών συμφερόντων για να εμφανιστούν εύρωστες και να προσελκύσουν επενδυτικό κοινό στο χρηματιστήριο. Το παιχνίδι αυτό παίχτηκε πολύ συχνά, με την ανοχή των ελεγκτικών μηχανισμών στην Ελλάδα.

Από την Επιτροπή της Βουλής που ερευνούσε το σκάνδαλο Βατοπεδίου προέκυψαν στοιχεία που έθεταν ερωτήματα για τη λειτουργία του ομίλου MIG και τη χρήση των τραπεζών που σχετίζονταν μαζί του. Τα στοιχεία δεν ερευνήθηκαν ποτέ.

Το 2007, ο όμιλος MIG προχώρησε στην αύξηση του μετοχικού του κεφαλαίου με το εντυπωσιακό ποσό των 5,2 δις. Η αύξηση του κεφαλαίου δημιούργησε εικόνα ευρωστίας στον όμιλο και ευνόησε τις επενδυτικές του κινήσεις. Όπως όμως αποκαλύπτεται από πόρισμα της ΤΤΕ, η Marfin έδωσε μετοχοδάνεια σε φυσικά και νομικά πρόσωπα αξίας 801 εκατομμυρίων ευρώ για να συμμετάσχουν στην αύξηση κεφαλαίου του MIG. Ποσό που ήταν πάνω από το επιτρεπόμενο που μπορούσε να δώσει η τράπεζα.

Επιπλέον δάνεια 1,8 δις δόθηκαν σε συνδεδεμένες με τον MIG επιχειρήσεις για τη στήριξη των μετοχών εταιριών του ομίλου. Εντυπωσιακό είναι πως 400 εκατομμύρια ευρώ δάνειο δόθηκε στην εταιρία Dubai Investment Group, βασικό μέτοχο των εταιριών MIG και Marfin Popular. Η αραβική εταιρία εμφανίστηκε το 2006 ως ο μεγάλος επενδυτής στον MIG, που θα έφερνε άλλον αέρα. Η άφιξη της Dubai Investment ήταν πόλος έλξης και για άλλουςεπενδυτές. Κανένας δεν γνωρίζει αν η επένδυση δεν ήταν τίποτε άλλο από μια ανακύκλωση χρημάτων του δανείου, για να αλλάξει η εικόνα και η θέση του ομίλου MIG στην αγορά.

Η πρακτική αυτή της Marfin εντοπίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο σύνολο των τραπεζών. Μπορεί όμως να εντοπιστεί με στοιχεία μόνο σε περίπτωση που κάποιος αναγκαστικός έλεγχος ανοίξει μια τρύπα στο στεγανό των τραπεζών. «Αρκεί να έχεις μια άδεια τράπεζας», λέει ένας παλιός τραπεζίτης. Μπορείς να γίνεις επενδυτής, επιχειρηματίας, συναλλασσόμενος με τα κόμματα και σίγουρα πλούσιος. Άλλωστε, ζούμε στη χώρα που έχει φτωχές επιχειρήσεις και τράπεζες, αλλά πλούσιους επιχειρηματίες και τραπεζίτες. Αν ήθελε να βρει άκρη το κράτος, αντί για επανακεφαλαιοποίηση με το επιχείρημα της τρύπας που οι ίδιες οι τράπεζες δημιούργησαν, θα μπορούσε απλώς να κάνει έλεγχο περιουσιακών στοιχείων. Τις τράπεζες δεν τις έκανε φτωχές η κρίση, αλλά η χρήση.

Πηγή: koutipandoras.gr

Advertisements

Συμπτωματική Δημοσιογραφία

του Κ. Βαξεβάνη

Στις 2 Απριλίου συνέβη ένα από τα παράδοξα –αν και όχι ασυνήθιστα – της ελληνικής δημοσιογραφίας. Μεγάλη μερίδα των Μέσων Ενημέρωσης μετέδωσε με ιδιαίτερη ένταση μια διάψευση της Τράπεζας Πειραιώς σε δημοσίευμα του Reuters. Παραδόξως δεν είχε δημοσιοποιήσει ποτέ τι έλεγε το διεθνές πρακτορείο. Κάποιος που άκουγε τη διάψευση μπορούσε να υποθέσει πως κάτι είχε χάσει. Όποιος όμως παρακολουθούσε την ειδησεογραφία των ημερών, ανακάλυπτε πως ήταν μια διάψευση «εν κενώ». Διάψευση χωρίς είδηση. Τι συνέβαινε λοιπόν με τα ελληνικά ΜΜΕ; Προφανώς μια από τις πολλές συμπτώσεις. Έπαιζε μια είδηση που σχετιζόταν με κάποιον που ήταν συμπτωματικά διαφημιζόμενος σε αυτά, τους είχε δανειοδοτήσει και (συμπτωματικά) κάποια είχαν και μετοχική σχέση μαζί του. Συμπτωματική Δημοσιογραφία. Των Συμπτωμάτων.

Ο Στίβεν Γκρέι είναι από τους πιο αποτελεσματικούς ερευνητές του Reuters. Όταν έβαλε την υπογραφή του στο δημοσίευμα που στρεφόταν εναντίον της οικογένειας Σάλλα και των «εταιρικών» σχέσεων που είχε με την Τράπεζα Πειραιώς, προφανώς γνώριζε τι έκανε. Ο Γκρέι κατηγορούσε τον πρόεδρο της τράπεζας, Μιχάλη Σάλλα, πως είχε δημιουργήσει με την οικογένειά του μια σειρά από εταιρίες που έπαιρναν δάνεια από την Πειραιώς και στη συνέχεια με αυτά αγόραζαν ακίνητα, τα οποία μεταπωλούσαν σε μεγαλύτερες τιμές στην Πειραιώς. Όταν ο Βρετανός δημοσιογράφος Stephen Grey έκανε τις αποκαλύψεις, μέσω του Reuters για την τράπεζα Πειραιώς, τον πρόεδρό της και συγγενικά του στελέχη, θα περίμενε κανείς να δημιουργηθεί σάλος στον ούτως ή άλλος εύθραυστο τραπεζικό τομέα. Αντί γι’ αυτό, είχαμε μια πρωτοφανή σιωπή από τα Μέσα Ενημέρωσης που δεν μπήκαν καν στο κόπο να αξιολογήσουν τα δεδομένα που έφερνε το ρεπορτάζ στην επιφάνεια. Μιλώντας στο Hot Doc ο δημοσιογράφος του Reuters δήλωσε:

«Δεν έχουμε καμία κρυφή ατζέντα απλώς μεταφέρουμε μέσω του ρεπορτάζ μας τα γεγονότα. Όπως είναι λογικό είμαστε ανοικτοί σε διορθώσεις αν έχουμε καταγράψει κάτι λάθος, αλλά στην προκειμένη περίπτωση στηρίζουμε το ρεπορτάζ όπως αυτό δημοσιεύτηκε και συνεχίζουμε τη δημοσιογραφική έρευνα πάνω στο θέμα».

Η τράπεζα απάντησε στον Γκρέι αρχικά καταλογίζοντάς του σκοπιμότητες ενάντια στις ελληνικές τράπεζες και στη συνέχεια αναφερόμενη στις πηγές του, τις οποίες χαρακτήρισε αναξιόπιστες. Μερικές μέρες μετά κατέθεσε και μια αγωγή, με την οποία του ζητούσε 50 εκατομμύρια ευρώ. Ποιες όμως ήταν οι «αναξιόπιστες» πηγές; Η Αγγελική Αγούλου, πρώην διευθύντρια της Τράπεζας Πειραιώς στη Ζάκυνθο, την οποία η τράπεζα έχει κατηγορήσει για κατάχρηση εκατομμυρίων ευρώ και εκβίαση. Η κυρία Αγούλου δεν μας ήταν άγνωστη.

Από την έρευνα, στην παρακολούθηση

Τον Δεκέμβριο του 2011 ξεκινήσαμε στο «Κουτί της Πανδώρας» μια μεγάλη έρευνα για τις ελληνικές τράπεζες. Η υπόθεση που μας κίνησε το ενδιαφέρον ήταν στο υποκατάστημα της Πειραιώς στη Ζάκυνθο. Η Πειραιώς τα τελευταία χρόνια εμφανιζόταν να πέφτει θύμα καταχρήσεων από στελέχη της σε όλη την Ελλάδα. Σαν να μην λειτουργούσαν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Η μεγαλύτερη κατάχρηση είχε γίνει στη Ζάκυνθο. Ο δήμος Ζακύνθου φαινόταν να έχει πάρει ένα δάνειο που σχετιζόταν με τη κατάχρηση. Όταν ξεκίνησε η έρευνα, το Δημαρχείο πήρε φωτιά και τα αποδεικτικά στοιχεία καταστράφηκαν.

Η πρώτη επαφή που κάναμε ήταν με την κατηγορούμενη για κατάχρηση, Αγγελική Αγούλου, η οποία υποστήριξε πως δεν είχε κάνει καμία κατάχρηση, αλλά η τράπεζα προσπαθούσε να την φοβίσει για πράγματα που ήξερε. Εναντίον της ασκήθηκε δίωξη, αλλά η ίδια είχε στα χέρια της έναν ολόκληρο φάκελο που υποστήριζε πως αποδείκνυε τη λειτουργία ενός ολόκληρου μηχανισμού με offshore εταιρίες στην Πειραιώς και δανειοδοτήσεις που, αφού δίνονταν, περνούσαν στην τράπεζα ως ζημίες.

Η έρευνά μας συνεχίστηκε τους επόμενους μήνες και ξαφνικά προέκυψε ένα πολύ σοβαρό θέμα. Ο οικονομικός εισαγγελέας Γρηγόρης Πεπόνης κατήγγειλε πως κάποιοι δημοσιογράφοι προσπάθησαν να τον εκβιάσουν για την υπόθεση που, όπως διέρρευσε, αφορούσε την Πειραιώς. Λίγο αργότερα έγινε η δημοσίευση του Reuters και μερικές ώρες πριν γραφτούν αυτές οι γραμμές μάθαμε πως οι τηλεφωνικές μας συνομιλίες με την κυρία Αγούλου έχουν καταγραφεί από επίσημη παρακολούθηση, η οποία ξεκίνησε μετά από καταγγελίες της Πειραιώς πως το πρώην στέλεχός της τους εκβιάζει.

Το επίσης σημαντικό είναι πως όποια sites αναφέρθηκαν στο επίμαχο θέμα της Πειραιώς έχουν κληθεί να δώσουν εξηγήσεις μέσα από μια τραβηγμένη λογική περί πιθανής συμμετοχής σε εκβίαση. Τα νέα ήθη περί ελεύθερης δημοσιογραφίας συμπληρώνονται από ασφαλιστικά μέτρα που ζητά η τράπεζα εναντίον όποιου γράψει για το θέμα, με το επιχείρημα ότι «κινδυνεύει η ευστάθεια των τραπεζών». Με το ίδιο επιχείρημα ο Βενιζέλος είχε δώσει 700 εκατομμύρια στην Proton.

 

Offshore να φάνε κι οι κότες

Η Αγγελική Αγούλου είναι υπόδικη για όσα της καταλογίζει η Τράπεζα Πειραιώς, αλλά ταυτόχρονα έχει κάνει σοβαρές καταγγελίες, οι οποίες ελέγχονται από το ΣΔΟΕ. Βασικός κορμός των καταγγελιών της είναι ένα έγγραφο, στο οποίο περιλαμβάνονται 21 εταιρίες. Το έγγραφο αυτό, όπως επιμένει η ίδια, προέρχεται από την τράπεζα και εμφανίζει τα δάνεια αυτών των εταιριών. Έχουν πάρει συνολικά δάνεια 247.068.485 ευρώ. Δίπλα στο όνομα κάποιων εταιριών υπάρχει ένας αστερίσκος, ο οποίος παραπέμπει σε μια διευκρινιστική σημείωση. Στη σημείωση γράφει: «για τις εταιρίες με αστερίσκο, με την από 12/12/2008 απόφαση της Επιτροπής Αναδιάρθρωσης προβλέφθηκε η Ρύθμιση – Απόσβεση των οφειλετών τους». Αρκετές μάλιστα από τις εταιρίες φαίνεται να ανήκουν σε στελέχη της Τράπεζας Πειραιώς ή συγγενείς του προέδρου της τράπεζας Μιχάλη Σάλλα (στη σύζυγό του, την κόρη τους, το γιό τους και τον γαμπρό τους).

Δηλαδή, σύμφωνα με όσα έχει καταγγείλει η Αγούλου, η τράπεζα χρηματοδοτούσε εταιρίες που είχαν σχέση με την ίδια ή με τον Σάλλα, και στη συνέχεια έσβηνε τα δάνεια περνώντας τα στις ζημίες της. Τη χρονιά που γίνεται αυτό, η τράπεζα πραγματικά εμφανίζεται από τον ισολογισμό της να κάνει μείωση μετοχικού κεφαλαίου και στη συνέχεια αυξήσεις, αλλά είναι αδύνατο να εντοπίσει κάποιος αν οι ζημιές είναι εκείνες για τις οποίες μιλά το πρώην στέλεχός της.

Το επίμαχο έγγραφο, όπως υποστηρίζει η Αγούλου, προέρχεται από το αρχείο του στελέχους της τράπεζας Ιωάννη Βιγγόπουλου και της παρέδωσε η γραμματέας του. Η γραμματέας Ε.Λ. έχει καταθέσει πως πραγματικά φωτοτύπησε και παρέδωσε το έγγραφο, αλλά δεν της είπε ποτέ ότι αυτές οι εταιρίες ανήκουν στην οικογένεια Σάλλα ή σε στελέχη της τράπεζας.

Η αλήθεια όσων καταγγέλλει η Αγούλου μπορεί να επιβεβαιωθεί πλήρως  μόνο από την τράπεζα, η οποία έως τώρα έχει αρνηθεί να δώσει στο ΣΔΟΕ στοιχεία για τις εταιρίες. Από τη δημοσιογραφική ωστόσο έρευνα προκύπτει πως σε πολλές από τις εταιρίες μέτοχοι είναι μέλη της οικογένειας Σάλλα. Συγκεκριμένα:

  • Η εταιρία «MS Επενδυτική ΑΕ συμμετοχών». Μέλη του ΔΣ είναι ο γιός του προέδρου της τράπεζας Γεώργιος Σάλλας, η κόρη του Μυρτώ Σάλλα και στελέχη της Πειραιώς.
  • Η εταιρία «ΑΛΚΜΑΩΝ». Μέλη του ΔΣ οι Γεώργιος και Μυρτώ Σάλλα και στελέχη της Πειραιώς.
  • Η εταιρία «MGS ΑΕ». Μέλη του ΔΣ είναι η σύζυγος του Μιχάλη Σάλλα, Σοφία Στάικου, και στελέχη της τράπεζας.
  • Η εταιρία «ΧΑΙΡΕΑΣ». Μέλη του ΔΣ είναι ο γαμπρός του Μιχάλη Σάλλα, Ιωάννης Στάικος, και στελέχη της Πειραιώς.
  • Η εταιρία «ΩΚΥΘΟΗ». Μέλη του ΔΣ είναι η σύζυγος του Μιχάλη Σάλλα και στελέχη της τράπεζας.
  • Η εταιρία «ΑΓΑΛΛΩΝ». Μέλη του ΔΣ είναι η σύζυγος του Σάλλα και στελέχη της τράπεζας.

Όλες οι εταιρίες, απ’ ό,τι φαίνεται από τους ισολογισμούς τους, έχουν μεγάλα δάνεια και ανήκουν στην κατηγορία του «αστερίσκου», δηλαδή του σβησίματος δανείων, σύμφωνα με την Αγούλου.

Η σχέση με το σκάνδαλο Proton

Στο έγγραφο που εμφανίζει ως στοιχείο η Αγούλου περιέχονται ονόματα τεσσάρων εταιριών, οι οποίες φαίνονται να δανειοδοτούνται με 120 εκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με το πόρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος, που συντάχθηκε στην έρευνα για το σκάνδαλο της PROTON, οι τέσσερις αυτές εταιρίες κατείχαν μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς. Δηλαδή οι εταιρίες HADUS, BRATZANO, BEL-GLOBAL και NESFIELD, οι οποίες είναι offshore, φαίνονται να παίρνουν δάνειο από την τράπεζα και στη συνέχεια να αγοράζουν μετοχές της. Και οι τέσσερις εταιρίες είναι σύμφωνα με το πόρισμα θυγατρικές της εταιρίας SCIENS, η οποία εμπλέκεται στο σκάνδαλο της PROTON.

Συγκεκριμένα, το 2011 τρεις offshore (και πάλι) εταιρίες, οι AUSUM, AURIFEX, και TRAPEZIUM, παίρνουν 81,4 εκατομμύρια ευρώ δάνειο από την PROTON BANK. Τα δάνεια δίνονται με παραβίαση της πιστωτικής πολιτικής της τράπεζας και χωρίς να έχει αναζητηθεί η ταυτότητα και η αξιοπιστία των εταιριών. Στη σύμβαση δανείων οι άγνωστες εταιρίες δεν υποχρεώνονται καν να καλύψουν τα ενέχυρα-μετοχές σε περίπτωση που η αξία πέσει κάτω από το προκαθορισμένο ποσοστό. Οι τρεις offshore ουσιαστικά ανήκουν στην εταιρία SCIENS, η οποία έχει και τις τέσσερις που παίρνουν μέρος στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Πειραιώς.

 

Ποια είναι όμως η SCIENS;

Μια εταιρία που μετέχει στην εταιρία ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕΕΑΠ το 2005 με ποσοστό 45%. Το υπόλοιπο 55% έχει η ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ. Δηλαδή πρόκειται για συνδεδεμένες εταιρίες. Το 2010, η SCIENS είχε πάρει από την PROTON δάνειο 34,7 εκατομμύρια ευρώ. Τα οποία έδωσε για να αγοραστούν ακίνητα του ομίλου του ιδιοκτήτη της Proton, Λαυρεντιάδη, προσδίδοντάς του ρευστότητα. Το 2006, πρόεδρος της εταιρίας SCIENS είναι ο αντιπρόεδρος της Πειραιώς, Γιώργος Προβόπουλος. Ο σημερινός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, που είχε αρμοδιότητα να ελέγξει τις καταγγελίες για την Proton, αλλά και την Πειραιώς.

 

Μετοχοδάνεια

Από το 2005 έως το 2010, στελέχη της Τράπεζας Πειραιώς αγοράζουν συνεχώς μετοχές της τράπεζας για να συμμετέχουν στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της. Από την Πειραιώς εμφανίζεται ως μια κίνηση εμπιστοσύνης των στελεχών προς την τράπεζα. Στελέχη ωστόσο της Πειραιώς, μιλώντας στο HOT DOC , παραδέχονται πως τα περισσότερα στελέχη, σε μια κίνηση «καλής θέλησης» που εκτιμήθηκε από την τράπεζα, πήραν δάνεια για να αγοράσουν μετοχές. Ως ενέχυρο έβαλαν τις ίδιες τις μετοχές. Στελέχη με μηνιαίο μισθό 2.000 ευρώ εμφανίζονται να έχουν αγοράσει μετοχές αξίας 500.000 ευρώ.

Η φήμη αυτή περί «μετοχοδανείων» δεν είναι μια πληροφορία των δημοσιογραφικών γραφείων, αλλά κάτι που γνωρίζουν και η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Έπρεπε συνεπώς να ερευνηθεί αν υπήρξαν δάνεια ή όχι. Στην περίπτωση που αύξηση μετοχικού κεφαλαίου έγινε με «εικονικό» χρήμα που ανακυκλώθηκε μέσω δανείων, έπρεπε να ληφθούν μέτρα. Να ελεγχθεί, για παράδειγμα, αν με την πτώση των μετοχών που μπήκαν ως ενέχυρο καλύφθηκε η διαφορά από τους πιστούχους. Στην περίπτωση που, όπως εμφανίζουν στελέχη της τράπεζας, η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου δεν προέκυψε από δάνειο της τράπεζας, τότε πρέπει να ερευνηθεί πως απλά στελέχη της τράπεζας παρουσιάζουν τόσο μεγάλα εισοδήματα.

Η τράπεζα υποστηρίζει πως οι καταγγελίες έχουν ελεγχθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος και όπως αναφέρει το πόρισμά της:

«Δεν ευσταθεί ο βασικός ισχυρισμός της καταγγέλλουσας ότι τα στελέχη της Τράπεζας (Πρόεδρος και άμεσοι συνεργάτες του) ιδιοποιούνται παράνομα τα χρήματα της ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ με τη χορήγηση δανείων και την εν συνεχεία απόσβεσή τους, όπως και ο ισχυρισμός ότι τα παραπάνω πρόσωπα σχετίζονται με τις εταιρίες της καταγγελίας».

Η έλλειψη ελέγχων από την Τράπεζα της Ελλάδος προς τις τράπεζες τα τελευταία χρόνια, ή η ύπαρξη προσχηματικών ελέγχων, είναι μια διαπίστωση που έχουν κάνει κόμματα αλλά και οικονομικοί κύκλοι. Το σκάνδαλο της Proton είναι μια από τις αποδείξεις. Τα «της γυναίκας του Καίσαρος» είναι μεν γνωστά, αλλά σημασία έχει να τηρούνται. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως φαίνεται από το μετοχολόγιο της Τράπεζας Πειραιώς, υπήρξε μέτοχος με 239.330 μετοχές, τις οποίες αγόρασε προς 4.638.400 ευρώ. Υπήρξε επίσης αντιπρόεδρος της Πειραιώς και φίλος του Μιχάλη Σάλλα. Οι έρευνες υπό τη διοίκησή του προκαλούν διάφορα ερωτηματικά, όπως και οι αντίστοιχες της Proton, όπου ο τραπεζικός έλεγχος ακολούθησε τα δημοσιεύματα. Ίσως λοιπόν είναι καλό η Πειραιώς, αντί αγωγών εναντίον δημοσιογράφων, να επιδείξει στοιχεία στους ερευνητές του ΣΔΟΕ.

*Το παρόν άρθρο αναδημοσιεύεται από το HotDoc  τεύχος 03

81,4 εκατ. ευρώ από την Proton στην Πειραιώς

της Αριστέας Μπουγάτσου

Ο Λαυρεντιάδης, δυο Ρήγες (ο Ιωάνννης και ο Θεόδωρος Ρήγας) και οι δύο «ντάμες» (η Proton Bank και η Τράπεζα Πειραιώς) αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο -απόληξη του σκανδάλου της Proton- το οποίο, όμως ουδείς ερευνά προς το παρόν, παρά τα όσα καταγράφονται στο πόρισμα της ΤτΕ.

Όλους αυτούς τους συνδέουν τουλάχιστον 150 εκατ. ευρώ αλλά και κοινά συμφέροντα σε επενδυτικές εταιρείες που άντλησαν κεφάλαια από την Proton Bank με διαδικασίες εξπρές, χωρίς τα αναγκαία δικαιολογητικά και τις εξασφαλίσεις, με μανδύα μια πλειάδα υπεράκτιων εταιρειών πίσω από τις οποίες κρύβονται οι πραγματικοί ιδιοκτήτες, ακόμα και όταν ρωτά η Τράπεζα της Ελλάδος!

Η τριμερής εμπλοκή Λαυρεντιάδη και Proton με εταιρείες συμφερόντων Ρήγα και την Τράπεζα Πειραιώς είναι διαδαλώδης, αδιαφανής και παραμένει αδιευκρίνιστη. Περιγράφεται στο πόρισμα της ΤτΕ για την Proton μέσω τεσσάρων ευρημάτων.

Επειδή «λεφτά υπάρχουν» για τις τράπεζες, τους φίλους και τους συνεταίρους και όχι για τους κοινούς θνητούς και τις επιχειρήσεις που γονατίζουν, η μικρή Proton, σπάζοντας κάθε κανονισμό και φραγμό, τον Ιανουάριο του 2011 έσπευσε να χρηματοδοτήσει την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς (ήταν συνολικού ύψους 807 εκατ. ευρώ).

Το σοκαριστικό είναι ότι σ’ αυτή τη χρηματοδότηση εμπλέκονται 19 offshore εταιρείες από τα νησιά Καϊμάν ώς τον Παναμά και την Κύπρο εξ αυτών 3-4 έχουν ταυτότητα. Ειδικότερα, τον Σεπτέμβριο του 2010 συνεστήθησαν τρεις εταιρείες με έδρα στα Cayman Islands και από τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου λειτουργούν ως mutual funds κατέχοντας στο χαρτοφυλάκιό τους αποκλειστικά μετοχές της Τράπεζας Πειραιώς (το 8,54%). Πρόκειται για τις Ausum 2010, Aurifex και Trapezium, οι οποίες έλαβαν δάνειο από την Proton ύψους 81,4 εκατ. ευρώ με εσπευσμένες διαδικασίες έγκρισης και εκταμίευσης, εντός 2 ημερών (20 και 21/1/2011), προκειμένου να ασκήσουν το δικαίωμα προτίμησης στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Πειραιώς.

Και οι τρεις αρνήθηκαν στο κλιμάκιο της ΤτΕ να αποκαλύψουν τα φυσικά πρόσωπα που κατείχουν τις μετοχές αυτών των funds. Τι και αν το ζήτησε και εγγράφως η ΤτΕ. Το μόνο που γνωστοποιήθηκε είναι ότι η επενδυτική σύμβουλος των τριών υπεράκτιων εταιρειών που χτύπησαν την μπάνκα (Proton) είναι η Hellenic Alternative Management, fund που διαχειρίζεται η Sciens Capital Management (63,3% Ι. Ρήγας) και administrator η Sciens Institutional Services. Η γαλαντομία της Proton στις τρεις off shore είναι καταφανής, αν συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι α) χρηματοδότησε με 69 εκατ. ευρώ το κόστος αγοράς των νέων μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς, β) χρηματοδότησε με 9,6 εκατ. ευρώ τους τόκους για δύο χρόνια και γ) κατέβαλε και 2,54 εκατ. ευρώ που κατέληξαν ως «management fees» στην Boukoleon Holdings, εκ μέρους της οποίας υπογράφει ο κ. Ι. Ρήγας, δίχως όμως η «βουκολική» εταιρεία να γνωστοποιεί την ταυτότητα των πραγματικών δικαιούχων στην ΤτΕ και στον αρμόδιο διευθυντή της Proton!

Αξίζει να αναφερθεί ότι οι τρεις πιστούχοι της Proton, λίγο πριν λάβουν τα 81,4 εκατ. ευρώ με τα οποία απέκτησαν 68.983.569 νέες μεετοχές της Πειραιώς, διέλυσαν και ενσωμάτωσαν τις παλιές μετοχές (28.743.154) που κατείχαν 12 άλλες off shore θυγατρικές τους.

Πρόκειται για τις: BCL Broud Consulting Ltd Κύπρου, Emagin Investments Κύπρου, Hadus Limited Κύπρου, Workland Enterprises Ltd Κύπρου, Isato Finance Investments Παναμά, Island Enterprises Παναμά, Covanta Investments Inc Παναμά, Kapac Investments Inc Panama, Nesfield Investments Inc Παναμά, BelGlobal Inc Παναμά, Bratzano Limited Κύπρου και Kroke-World Investment Παναμά. Κάποιοι ήδη αναγνωρίζουν βασικούς μετόχους και μέλη του δ.σ. της Τράπεζας Πειραιώς πίσω από κάποιες εταιρείες, ίσως και πρόσωπα που έχουν λόγο να κρύβονται πίσω από υπεράκτιες, όμως σημασία έχει ότι όλοι αυτοί παίζουν κρυφτούλι με την ΤτΕ και ότι μετείχαν στην αύξηση του μ.κ. της Πειραιώς με δανεικά από την Proton.

Λαυρεντιάδης-Πειραιώς και Ρήγας συναντώνται και στην εισηγμένη Sciens Διεθνής Συμμετοχών η οποία σε επίπεδο ομίλου το 2010 δανείστηκε από την Proton 60 εκατ. ευρώ. Στη μετοχική της σύνθεση (31/12/10) η Τράπεζα Πειραιώς μετέχει με 28,1% η Sciens Hellenic Capital με 16,48%, η Plainfield Special Situations με 14,72%, η Zman Cyprus με 5,89% κ.ά. Στην έκθεση της ΤτΕ επισημαίνεται ότι στις 22/3/2010 ο Λαυρέντης Λαυρεντιάδης, μέσω υπεράκτιας προσωπικής του εταιρείας της Lumakarla Invest, επένδυσε στο μ.κ. της Sciens Διεθνής Συμμετοχών αγοράζοντας 5.200.000 μετοχές αντί 2.607.000 ευρώ. Τέσσερις μήνες πριν, είχε αποκτήσει από την Τράπεζα Πειραιώς το 31,3% της Proton.

Με τη Sciens Διεθνής Συμμετοχών όμως ο Λ. Λαυρεντιάδης είχε και άλλες συναλλαγές. Η πρώτη με δανεικά που πήρε από την Proton Bank στο τέλος του 2010 χρηματοδότησε με 34,7 εκατ. ευρώ τρεις νεοϊδρυθείσες εταιρείες – τις Superline Propery 1, 2 και 3 για την απόκτηση δύο ακινήτων από τον όμιλο Alapis αποδίδοντάς του ρευστότητα και ενός από τη Novo MD, πρώην θυγατρικής της Alapis. Πρόκειται για απίστευτη «ανακύκλωση» κεφαλαίων. Τα κτίρια της Alapis στην Αυτοκράτορος 2 στην Αθήνα και στο βιοτεχνικό κτίριο στη Θέρμη έναντι 22,3 εκατ. ευρώ και της Novo MD στον Αλιμο αντί 8,4 εκατ. ευρώ.

Η ΤτΕ σημειώνει ότι ο βασικός μέτοχος της Novo, Ι. Μπαϊλάν, υποστήριξε ότι «το τίμημα πώλησης του ακινήτου της έγινε σε διπλάσια τιμή από τις αντίστοιχες προσφορές (sale και lease back)».

Τα υπόλοιπα πάντως από το δανεισμό της Sciens για τα ακίνητα έμειναν στις ενδιάμεσες εταιρείες του για management και συμβουλές. Επιπρόσθετα, η κεντρική τράπεζα στο πόρισμα για την Proton διαπιστώνει, σε σχέση με τις εταιρείες του ομίλου Sciens που χρηματοδοτήθηκαν αδρά, αδύναμες, ασταθείς και επισφαλείς επενδύσεις, εγκρίσεις χρηματοδότησης (35 εκατ. ευρώ) για ακαθόριστο σκοπό στη Cyprus Properties, εγκρίσεις με ευνοϊκή τροποποίηση εξασφαλίσεων για τη Zman Cyprus και τον Θ. Ρήγα, εγκρίσεις χωρίς να είναι γνωστοί οι τελικοί δικαιούχοι -φυσικά πρόσωπα- ελλείψεις παραστατικών (δεν υπάρχουν φορολογικές δηλώσεις ούτε Ε9 για τους Γ. και Θ. Ρήγα, χρηματοδοτήσεις που δεν επιτρέπονται σε εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου και αμοιβαίων κεφαλαίων, χρήση δανείων από άλλη πιστούχο κ.ά.

Η Τράπεζα Πειραιώς, αν και συμπορεύθηκε πολλαπλώς με την Proton επί Λαυρεντιάδη (ο οποίος διατηρούσε σ’ αυτή λογαριασμούς εταιρειών του από τις οποίες έφυγαν σακούλες με εκατομμύρια μετρητών), υποχρεώθηκε να κάνει τέσσερις τουλάχιστον αναφορές στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες για ύποπτες συναλλαγές. Αυτές έγιναν από τις 15 Μαρτίου 2011 μέχρι τις 24 Ιουνίου 2011 και αφορούσαν συναλλαγές της Santa Pharm, της Γερολυμάτος, της εταιρείας Χημικές Βιομηχανίες Βορείου Ελλάδος και της Alapis. Παρά ταύτα, από την Πειραιώς έγιναν εκατοντάδες αναλήψεις μετρητών για τις οποίες η ΤτΕ ακόμα ζητά πλήρη παραστατικά, δίχως να μπορούν να της παρασχεθούν.

Πηγή:  enet.gr